تاریخچه علم نقشه برداری

 

رد پای نقشه برداری از زمان ساخت اولین سازه های بزرگ به چشم می خورد. در مصر باستان و در 2700 سال قبل از میلاد مسیح نشانه هایی از این علم در ساخت سازه های گروما در بین النهرین دیده می شود و نشانه هایی وجود دارد که نشان می دهد در 2500 سال قبل میلاد از هندسه، میله گذاری و طناب در Mesopotamia استفاده شده است.

شرکت توتالی - نقشه برداری - تجهیزات نقشه برداری - تاریخچه نقشه برداری

رومی ها در سالهای 300 میلادی نقشه برداری را به عنوان علم حرفه ای توسعه دادند و اندازه گیری و محاسبات را به آن اضافه کردند. نقشه برداران رومی به Gromatici شهرت داشتند.به مرور و با شکل گیری مرز بین اراضی مختلف و توسعه ساخت و ساز این علم با رشد بسیار زیادی مواجه شد و هر روز در تجهیزات و شیوه جمع آوری اطلاعات و تحلیل آن ها تغییراتی اعمال گردید.

با شروع قرن بیستم تجهیزات به کار رفته در نقشه برداری با توسعه بسیار زیادی مواجه شدند، به طوری که دکتر Trevor Lloyd Wadley در سال 1950 Tellurometer را معرفی کرد و برای اولین بار با استفاده از دو فرستنده/ گیرنده ماکروویو اندازه گیری انجام شد.

در اواخر دهه 50 میلادی نیز Geodimeter تجهیزات الکترونیکی اندازه گیری فاصله (EDM) را معرفی کرد و امکان اندازه گیری بین نقاط با فاصله چند کیلومتر را فراهم کرد.

به مرور تجهیزات ماهواره ای نیز به نقشه برداری افزوده شدند و با معرفی GPS توسط نیروی هوایی آمریکا علم نقشه برداری وارد دنیای جدیدی شد و زمینه فعالیت در شاخه ها و موقعیت های مکانی مختلف برای مهندسان معدن، عمران و غیره فراهم گردید.

 

سابقه نقشه برداری در ایران

 

اگر چه که نقشه برداری نیازمند ابزار های دقیق و شناخت قواعد و اصول اولیه می باشد اما اکتشافات دریایی که در سالیان دور انجام شده است، نشانگر سابقه ی طولانی نقشه برداری در ایران حتی بدون ابزار آلات و یا با ابزارآلات ابتدایی و بهره وری از قواعد این فن می باشد. در واقع سابقه ی نقشه برداری در ایران بسیار طولانی بوده که به دوران ایران باستان باز می گردد و این موضوع نشان دهنده ی نقش برجسته ی ایرانیان باستان در پایه گذاری نقشه برداری را نشان می دهد.

البته توجه کنید که در آن زمان، افراد تنها می توانستند عرض جغرافیایی یک منطقه را تعیین کنند و در تعیین میزان طول جغرافیایی با مشکلاتی رو به رو می شدند.

پس از آن، از جمله لوازم و ابزار های ابتدایی که دانشمندان ایران باستان از آن برای نقشه برداری استفاده می نمودند می توان استرلاب، ساعت آبی، ریسمان، تراز آبی و شیلنگ تراز، دوربین تئودولیت که توسط دانشمندی به نام کرجی ساخته شد و … را نام برد. در دوران قاجار نیز افراد زیادی برای فراگیری نقشه برداری به اروپا اعزام شدند و نقشه برداری از جمله اولین علومی بود که در مدرسه ی دارالفنون تدریس شد و دانشمندان زیادی را نیز تربیت نمود.

متد های آموزش نقشه برداری در ایران

همانطور که ذکر شد، نقشه برداری در ایران سابقه ای طولانی دارد و بنابراین امروزه انواع روش ها و متد ها برای آموزش این علم وجود دارد که نهاد ها و ارگان های مختلف از متد های مختلف آموزشی استفاده می نمایند.

همچنین به دلیل وسعت علم نقشه برداری، امروزه این علم در شاخه های مختلفی تقسیم بندی می شود که هر کدام از آن ها متد های خاصی را برای آموزش می طلبند. علاوه بر این، فراگیری هر شاخه ای از نقشه برداری سطوح مختلفی نیز دارد که داوطلبان این علم بایستی برای آموزش سطوح مختلف آن، در ریاضیات، فیزیک، هندسه و مثلثات توانمند باشند تا بتوانند با یادگیری هر سطح به سطوح بالاتر رفته و تمامی موارد مربوط به این حوزه را فراگیرند.

بازار کارمهندسی نقشه برداری برای خانم ها در ایران نیز با توجه با گسترش دانشگاهها و پذیرش دانشجویان خانم و آقا فضای کاری برای خانمها نیز محیا می باشد. این رشته که از زیر مجموعه های رشته عمران می باشد و در دانشگاههای بزرگ و معتبری از جمله دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه اصفهان و اراک و … تدریس می شود. این رشته خارج از کشور نیز از جمله کشور استرالیا کاربرد فراوانی دارد.

 

 

دوربین نقشه برداری- توتالی

صفر تا صد آشنایی با علم نقشه برداری

 

امروزه نقشه برداری و استفاده از ترفندهایی که در زمینه نقشه برداری وجود دارد، همواره نیاز بسیاری از افراد می باشد. لذا نکات مختلفی پیرامون این کار وجود دارد که افراد باید با توجه به این موضوع نسبت به انجام آن اقدام نمایند.

ما در این مطلب قصد داریم نکاتی که در مورد نقشه و نقشه برداری وجود دارد را برای افراد بررسی کرده تا افرادی که در این زمینه اطلاعات آنچنانی ندارند با این کار آشنا شوند. ما در ادامه دلایل استفاده از این کار، تجهیزات لازم و هزینه ‌ای که برای آن و تجهیزاتش مورد نیاز است را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

چنانچه شما نیز به انجام این کار علاقه مند می باشید ما را تا پایان همراهی نمایید تا با ویژگی‌ها و نکاتی که در این مورد وجود دارد آشنا شوید.

نقشه برداری و دلایل استفاده از آن

سوالی که برای بسیاری از افراد به وجود می ‌آید این است که نقشه برداری چیست و تجهیزاتی که در آن مورد استفاده قرار می‌گیرند در چند بخش بوده و کلاً این کار به چه دردی می خورد. در این مورد می توان گفت که نقشه ‌برداری به عنوان مشخص کردن مکان های مختلف با دیدی وسیع می باشد. امروزه فتوگرامتری های مختلفی وجود دارد که افراد می ‌توانند با استفاده از آن ها، نقشه های مختلفی را مانند نقشه های زمینی، هوایی و… را تهیه نمایند.

اما اینکه به چه دلایلی مورد استفاده قرار می گیرد، همواره برای بسیاری از افراد جای سوال داشته است. در این مورد می توان گفت که تصاویری با استفاده از تجهیزات مختلف به دست می آید که افراد می توانند با استفاده از آن ها، مدل های مختلفی برای ساختمان سازی، جاده سازی، ایجاد خدمات رفاهی و امکانات مختلف ایجاد نمایند. نقشه برداری ها در جهات مختلفی مورد استفاده می باشند.

بعضی از اوقات نقشه ها را برای ساختمان سازی تهیه کرده و بعضی از اوقات برای کشتزارها و یاد احداث یک تونل و یک راه تهیه می شود. در کل می‌ توان گفت که افرادی که نقشه ها را تهیه می ‌کنند باید بدانند که با بهترین تجهیزات بهترین نقشه و دقیق ترین آن ها را به وجود آورند.

نقشه برداری به علم و هنر تعیین موقعیت های مکانی و تعیین فاصله و زوایای موجود در آن ها و در نهایت تلفیق، تحلیل و مدیریت و پردازش داده ها و اطلاعات بدست آمده گفته می شود.

 

شرکت توتالی - نقشه برداری - تجهیزات نقشه برداری

 

با توجه به مکان و هدفی که از این علم استفاده می شود، شاخه های مختلفی برای آن در نظر گرفته شده است که هر یک دارای ساختار و تجهیزات مخصوص به خود می باشند.

شاخه های مختلف علم نقشه برداری ، تاریخچه، تجهیزات و هر آنچه که باید درباره این هنر و علم بدانید را در ادامه بررسی خواهیم کرد.

شرکت توتال ایران ( totali ) در زمینه واردات و فروش تجهیزات مهندسی و نقشه برداری سندینگ و لایکا فعالیت میکند . فروش دوربین های نقشه برداری سندینگ تحت لیسانس آمریکا و توتال استیشن های لایکا تحت لیسانس سوئیس به همراه گارانتی و پشتیبانی ژئوکالا و افتخار بیست سال خدمتگذاری به مهندسین ایرانی اعتبار این مجموعه می باشد .

 

تعریف نقشه برداری

نقشه برداری از زمانی که انسان تصمیم به توسعه محیط زیست خود گرفت به عنوان یک عنصر اصلی و اولیه و به شیوه های مختلف به کار گرفته شد و تا امروز و در شاخه های مختلف مورد استفاده قرار گرفته است.

در واقع می توان گفت نقشه برداری تلفیقی از هندسه، مثلثات، رگرسیون، فیزیک، علم مهندسی، اندازه گیری و زبان های برنامه نویسی می باشد که در زمینه های مختلف کاربرد دارد و به شیوه های گوناگون مورد استفاده قرار می گیرند.

علم نقشه برداری در حالت کلی از دو بخش جمع آوری داده و اطلاعات و ارائه نتایج تشکیل شده است که در هر بخش از نرم افزار و سخت افزارهای مختلفی استفاده می شود. جمع آوری اطلاعات بیشتر با سخت افزارها سر و کار دارد و تحلیل و ارائه نتایج با نرم افزارهای خاصی انجام می شود.

 

نقشه بردار کیست؟

نقشه برداری - نقشه برداری توتالی - انواع تجهیزات نقشه برداریبر اساس تعریف ارائه شده توسط فدراسیون بین المللی نقشه برداران، نقشه بردار به کسی گفته می شود که دارای مدرک دانشگاهی و یا تخصص و مهارت در زمینه های زیر باشد:

  • تعیین و اندازه گیری مشخصات زمین، اشیای سه بعدی، زوایا و مسیرها
  • جمع آوری و تفسیر اطلاعات زمینی مرتبط با جغرافیا
  • استفاده از اطلاعات به دست آمده برای برنامه ریزی و اداره پروژه های مختلف
  • تحقیق در مورد روش های فوق و توسعه آن ها

انواع نقشه برداری

همان طور که قبلا اشاره کردیم، علم نقشه برداری دارای شاخه های مختلفی می باشد و در هر یک از تجهیزات خاصی استفاده می شود. در حالت کلی می توان گفت نقشه برداری شامل نقشه برداری زیر زمینی، مسیر، هیدروگرافی، ساختمانی، نظامی، ثبتی و نقشه برداری شهری می باشد.

تجهیزات علم نقشه برداری

در حالت کلی همان طور که قبلا اشاره کردیم و با توجه به تعریف علم نقشه برداری، تجهیزات به کار رفته در آن شامل سخت افزار و نرم افزار می باشد.

تجهیزات نقشه برداری توتالی - نقشه برداری - دوربین نقشه برداری

سخت افزار

این ابزارها بیشتر در مرحله جمع آوری اطلاعات و داده ها کاربرد دارند و از طیف بسیار وسیعی برخوردار می باشند. از جمله سخت افزارهای کاربردی در این زمینه می توان به توتال استیشن، تئودولیت جی پی اس، مترهای لیزری، ترازیاب اشاره نمود.

تئودولیت

تئودولیت از اصلی ترین تجهیزات در فرآیند نقشه برداری و جمع آوری اطلاعات می باشد و کاربرد اصلی آن اندازه گیری زوایای افقی و عمودی است. تئودولیت در واقع همان دوربینی می باشد که در تمام فرآیندهای نقشه برداری مورد استفاده قرار می گیرد و نوع جدید آنها دارای تلسکوپ های متحرک می باشند.

توتال استیشن یا TST

توتال استیشن یکی از پرکاربردترین تجهیزات در نقشه برداری صنعتی و مدرن می باشد که در واقع وسلیه ای نوری-الکترونیکی برای اندازه گیری زوایا و فاصله بین نقاط استفاده می شود. این تجهیزات ترکیبی از تئودولیت الکترونیکی و EDM یا فاصله یاب نوری می باشد و برخی از آنها به GPS مجهز می باشند.

GPS نقشه برداری

جی چی اس مورد استفاده از فرآیند جمع آوری اطلاعات و ثبت نقشه با جی پی اس که در سایر صنایع استفاده می شود تفاوت زیادی دارد. GPS استاتیک از دو گیرنده تشکیل شده است که برای مدت زمان قابل توجهی در موقعیت مورد نظر قرار می گیرد و به گیرنده ها اجازه می دهد تا برای مدت طولانی داده ها را مانند مدار ماهواره ها مقایسه کنند. از پرکاربردترین جی پی اس ها در این حوزه می توان به جی پی اس سه فرکانسه و جی پی اس گارمین اشاره نمود.

متر لیزری

از اصلی ترین سخت افزار و تجهیزات به کار رفته در فرآیند ثبت اطلاعات و اندازه گیری در نقشه برداری ، متر لیزری می باشند. اندازه گیری فاصله، زاویه، سطح و غیره در مدت زمان بسیار کوتاه با این وسیله انجام می شود.

کاربرد بسیار آسان، سرعت و دقت بالا در اندازه گیری و محاسبات، فراهم شدن شرایط اندازه گیری نقاط دور بدون نیاز به فرد یا وسیله ای که سر دیگر متر را بگیرید و همچنین داشتن قدرت بالا در محاسبه سطح و حجم از جمله مزایای این نوع وسایل اندازه گیری می باشند.

با توجه به تنوع بسیار زیاد برندهایی که مترهای لیزری را ارائه می دهند، در نتیجه بهتر است چند ویژگی مهم در این قطعات را قبل از خرید مد نظر داشته باشید. رنج و فاصله ای که متر می تواند اندازه گیری کند، اندازه دستگاه، میزان نور و وضوح تصویر در صفحه نمایش متر، باتری و مدت زمان ماندگاری انرژی در آن، قیمت، مقاومت در برابر آب و رطوبت و گارانتی و ضمانت کالا از جمله مواردی هستند که قبل از خرید مترهای لیزری باید به آن توجه زیادی داشت.

 

شرکت توتالی - نقشه برداری - انواع تجهیزات نقشه برداری

 

با توجه به رشد روز افزون صنعت ساخت و ساز، اکتشاف معادن و توسعه شهری و جاده سازی و غیره در نتیجه نقشه برداری از اصلی ترین علم های مهندسی می باشد که نیاز به آن به شدت احساس می گردد.

علاوه بر پرورش افراد و مهندسین با سطح دانش مطلوب و آشنا بودن با استانداردها و شیوه های جدید روش های اندازه گیری و نقشه برداری ، استفاده از تجهیزات معتبر و دقیق از الزامات موفقیت در این رشته می باشد.

به همین منظور تیم تجهیزات نقشه برداری ایران تحت نام توتالی، زمینه دستیابی به تجهیزات مدرن و با کیفیت از بهترین برندهای دنیا را برای مهندسین و فعالان این حوزه فراهم نموده است.

از جمله تجهیزاتی که تیم توتالی به صورت اینترنتی در این سامانه ارائه می دهد می توان به انواع توتال استیشین، تئودولیت، ترازیاب، متر لیزری، جی پی اس ایستگاهی GNSS اشاره نمود که همگی از برندهای نام آشنایی مانند سندینگ و لایکا می باشند.

این سامانه همچنین امکان خرید لوازم کارکرده نقشه برداری را برای کاهش هزینه های فعالان حوزه نقشه برداری فراهم نموده است.

لازم به ذکر است که فراهم ساختن امکان خرید اینترنتی تجهیزات نقشه برداری تنها بخشی از خدمات این سامانه بوده و در تمام شهرهای ایران امکان ارائه خدمات تخصصی نقشه برداری توسط این تیم وجود دارد. علاقه مندان به حوزه نقشه برداری نیز می توانند از تجربیات این تیم از طریق شرکت در دوره های آموزشی تیم توتالی بهره مند گردند.

قیمت دوربین نقشه برداری

قیمت دوربینهای نقشه برداری با توجه با اینکه در داخل کشور تولید نمی شوند و از خارج وارد می شوند، طبیعتا نسبت به سالهای گذشته و متناسب با قیمت ارز، افزایش چشمگیری داشته است. اما همچنان شرکتهای وارد کننده ای هستند که سعی کرده اند قیمت تمام شده دوربین و تجهیزات مربوطه آن را با حداقل قیمت به فروش برسانند. شرکت تجهیزات نقشه برداری توتالی مفتخر به فروش و خدمات پس از فروش انواع دوربینهای نقشه برداری می باشد.